Religia w erze algorytmów – finał Laboratorium Bliskowschodniego w WSKZ
W dniu 20 maja 2026 r. o godz. 18:00 odbędzie się spotkanie online zamykające cykl Laboratorium Bliskowschodnie. Poświęcone będzie ono relacjom religii, duchowości i nowych technologii. Podczas wydarzenia poruszony zostanie także temat wpływu sztucznej inteligencji na współczesne rozumienie sacrum i profanum. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej.
Cyfrowe sacrum – jak technologia zmienia religię?
Finałowe spotkanie z cyklu Laboratorium Bliskowschodnie poświęcone będzie temu, jak technologie cyfrowe przestają być jedynie narzędziem komunikacji, a stają się pełnoprawną przestrzenią praktyk religijnych.
Podczas wydarzenia uczestnicy przeanalizują wpływ współczesnych rozwiązań technologicznych na różne obszary życia duchowego, w tym:
- religijność „codzienną” i indywidualne praktyki duchowe;
- funkcjonowanie wspólnot wiernych w środowisku online;
- zmiany w postrzeganiu i budowaniu autorytetu religijnego;
- powstawanie nowych tożsamości i rytuałów cyfrowych.
Punktem wyjścia do dyskusji będzie pytanie o status sacrum w świecie cyfrowym. Uczestnicy zastanowią się, czy Internet i technologie immersyjne jedynie pośredniczą w doświadczeniu religijnym, czy też tworzą zupełnie nowe formy przeżywania transcendencji.
Religia i duchowość w epoce cyfrowej: nowe technologie jako przestrzeń sacrum i profanum
Podczas spotkania poruszone zostaną ważne wątki dotyczące przemian religijności i duchowości w środowisku cyfrowym. Dyskusja obejmie zarówno nowe możliwości, jakie stwarzają technologie, jak i wyzwania związane z ich wpływem na wspólnoty, autorytety oraz praktyki duchowe.
W centrum uwagi znajdą się takie tematy, jak:
- religia i duchowość w warunkach platformizacji i ekonomii uwagi;
- nowe formy wspólnotowości i rytuału w środowisku online;
- autorytet religijny w epoce „influencerów” i mikroautorytetów;
- algorytmy, polaryzacja i ryzyka instrumentalizacji narracji religijnych;
- AI w sferze religii: generowanie treści, personalizacja praktyk, etyka i granice sacrum;
- wpływ nowych technologii na przemiany współczesnej duchowości.
Technologie a religia – szanse i zagrożenia
Ważnym wątkiem spotkania będą problemy dezinformacji oraz manipulacji w obszarze narracji religijnych, a także ambiwalencja nowych technologii. Z jednej strony technologie umożliwiają demokratyzację dostępu do treści i wspólnot duchowych. Jednocześnie niosą ze sobą ryzyko fragmentaryzacji, radykalizacji oraz instrumentalizacji religii w ekosystemie uwagi.
Omówione zostaną również mechanizmy platformizacji religijności, takie jak:
- algorytmy rekomendacji;
- ekonomia uwagi;
- performatywność przekazu;
- zjawisko autorytetu „influencerskiego”.
Sztuczna inteligencja jako „mediator sensu”
Osobne miejsce w dyskusji zajmie rola sztucznej inteligencji w sferze religii i duchowości. Szczególna uwaga zostanie poświęcona jej wpływowi na sposób tworzenia, przeżywania i interpretowania doświadczeń religijnych.
Poruszone zostaną m.in. zagadnienia związane z:
- generowaniem treści religijnych i „duchowych”;
- automatyzacją poradnictwa;
- personalizacją praktyk religijnych i duchowych;
- granicami etycznymi teologicznymi wykorzystania AI.
Uczestnicy zastanowią się także, czy sztuczna inteligencja staje się nowym „mediatorem sensu”. W dalszej części dyskusji omówione zostaną konsekwencje tego zjawiska dla instytucji religijnych, tożsamości wiernych oraz bezpieczeństwa społecznego.
Kto może wziąć udział w wydarzeniu?
Spotkanie skierowane jest do studentów, kadry akademickiej oraz praktyków. Zapraszamy również wszystkie osoby zainteresowane relacjami religii, kultury, mediów i nowych technologii, a także współczesnymi przemianami duchowości.
Najważniejsze informacje o wydarzeniu
- Termin: 20 maja 2026 r., godz. 18:00
- Forma: spotkanie online
- Link: Meet
Prowadząca i gościnie
Spotkanie poprowadzi dr Magdalena El Ghamari z Instytutu Kryminologii i Bezpieczeństwa Wewnętrznego WSKZ.
Do dyskusji dołączą zaproszone ekspertki:
- dr Agnieszka Bukowska – Kierowniczka Pracowni Badań Tradycyjnych i Nowych Form Duchowości, Uniwersytet Civitas.
- Elżbieta Deja – Kierowniczka Pracowni Sztucznej Inteligencji, Edukacji i Kompetencji Przyszłości w Centrum Badań nad Bezpieczeństwem Kulturowym WSKZ, IFOD.
Zapraszamy do udziału w spotkaniu oraz aktywnej dyskusji nad rolą religii i duchowości w zmieniającym się świecie technologii cyfrowych.