WSKZ uczestnikiem międzynarodowego wydarzenia PRECOP30 w Brazylii

Z ogromną dumą informujemy, że University College of Professional Education została zaproszona do udziału w międzynarodowym wydarzeniu PRECOP30, które odbędzie się w dniach 28-29 października 2025 r. w Belém (Brazylia). To prestiżowa konferencja poprzedzająca Szczyt Klimatyczny ONZ COP30, stanowiąca jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych poświęconych zmianom klimatu, zrównoważonemu rozwojowi i nowej gospodarce dobrostanu.

Globalna inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju

WSKZ została zaproszona do udziału w Wielkim Programie Sztafetowym (Grand Estafette) dotyczącym zmian klimatycznych i nowej gospodarki dobrostanu – wspólnej inicjatywie The Regional Science Academy (TRSA) and Federalnego Uniwersytetu Pará w Belém.

Projekt ten skupia wybitnych naukowców i ekspertów z całego świata. Tworzy on platformę wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie:

• przeciwdziałania zmianom klimatu;
• budowania odporności społeczno-ekonomicznej;
• promowania rozwoju opartego na dobrostanie człowieka.

W gronie światowych autorytetów

Udział WSKZ w konferencji PRECOP30 to ogromny zaszczyt, szczególnie że wśród prelegentów i gości znaleźli się uznani eksperci, m.in.:

• Paul Krugman – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii (2008), City University of New York (CUNY);
• Carlos Moreno – IAE Paris-Sorbonne, twórca koncepcji „15-minutowego miasta”, promującej zrównoważony rozwój urbanistyczny;
• Carlos Roberto Azzoni – FEA-USP, São Paulo, specjalista w zakresie rozwoju regionalnego i zrównoważonej polityki gospodarczej;
  Peter Nijkamp – światowej klasy ekonomista, były prezydent Regional Science Association International (RSAI);
• Karima Kourtit – badaczka innowacji i inteligentnych miast, współdyrektor The Regional Science Academy (TRSA).

Reprezentacja WSKZ na PRECOP30

Szczególnym momentem drugiego dnia konferencji będzie wystąpienie dr Małgorzaty Dobrzyńskiej-Dąbskiej, wykładowcy Instytutu Prawa WSKZ, specjalizującej się w prawie energetycznym i odnawialnych źródłach energii. Wygłosi ona wykład zatytułowany „Polityka klimatyczna jako empiryczna i praktyczna polityka działania”, poświęcony realnym aspektom wdrażania polityk klimatycznych w kontekście społeczno-gospodarczym.

Wspólny głos nauki w debacie globalnej

Celem wydarzenia jest wspieranie zrównoważonego rozwoju, postępu zorientowanego na człowieka and odporności społeczno-ekonomicznej w skali lokalnej, krajowej i globalnej. 

Wyniki realizacji Modelu Grand Estafette zostaną zaprezentowane podczas Szczytu Klimatycznego COP30. Będą one stanowić  naukowy wkład – głos nauki o regionach – w kształtowanie przyszłych decyzji politycznych dotyczących klimatu i rozwoju.

Sukces Centrum Współpracy Międzynarodowej WSKZ

Udział WSKZ w PRECOP30 jest efektem intensywnej działalności Centrum Współpracy Międzynarodowej WSKZ i potwierdzeniem rosnącej roli uczelni w światowej debacie naukowej na temat ochrony klimatu. To ogromne wyróżnienie oraz potwierdzenie aktywnej obecności uczelni w międzynarodowym środowisku naukowym.

Efektywna kontrola zarządcza? Publikacja dr. Rafała Guzowskiego w „Przetargach publicznych”

W październikowym numerze miesięcznika „Przetargi publiczne” ukazał się artykuł autorstwa dr. Rafała Guzowskiego, prodziekana ds. współpracy i rozwoju oraz adiunkta w WSKZ, zatytułowany „Efektywna kontrola zarządcza?”. Publikacja podejmuje tematykę zarządzania w administracji publicznej oraz roli kontroli zarządczej jako narzędzia wspierającego odpowiedzialne, przejrzyste i skuteczne funkcjonowanie instytucji publicznych. 

Kontrola zarządcza jako podstawa profesjonalnego zarządzania w sektorze publicznym

Jednym z filarów profesjonalnego zarządzania w jednostkach sektora publicznego jest kontrola zarządcza. System ten ma na celu:

• zapewnienie zgodności działań z prawem;
• ochronę majątku publicznego;
• skuteczną realizację celów.

Choć często postrzegana jest jako formalny obowiązek, w rzeczywistości stanowi narzędzie wspierające efektywne, odpowiedzialne i przejrzyste zarządzanie organizacją.

Kontrola zarządcza – narzędzie nowoczesnego zarządzania

Jak zaznacza dr Rafał Guzowski, kontrola zarządcza stanowi integralny element codziennego zarządzania, odmienny od audytu wewnętrznego, który skupia się przede wszystkim na ocenie i weryfikacji procesów.

Autor podkreśla też, że prawidłowe zrozumienie i wdrożenie systemu kontroli zarządczej pozwala spojrzeć na nią nie jak na biurokratyczny obowiązek, lecz jak na realne narzędzie zarządcze. Takie, które wspiera analizę ryzyka, planowanie strategiczne i ocenę skuteczności działań.

Najczęstsze błędy w realizacji kontroli zarządczej

W artykule autor omawia najczęstsze błędy popełniane przy projektowaniu i wdrażaniu kontroli zarządczej. Zwraca też uwagę na potrzebę systematycznego doskonalenia narzędzi i procedur. Wśród nich wymienia:

• nieprawidłowe formułowanie celów i zadań, które utrudnia ich rzetelny pomiar;
• brak stosowania zasady SMART przy definiowaniu rezultatów;
• pomijanie zewnętrznych punktów odniesienia (benchmarkingu);
• nadmierne oparcie na danych historycznych i liczbowych;
• skłonność do manipulowania wskaźnikami;
• przywiązanie do przestarzałych metod oceny efektywności.

Zdaniem dr. Rafała Guzowskiego, skuteczna kontrola zarządcza wymaga stałego doskonalenia – dostosowywania narzędzi, kryteriów i zasad planowania do dynamicznie zmieniających się realiów funkcjonowania jednostek publicznych. Jest to proces wymagający zarówno wiedzy merytorycznej, jak i praktycznej refleksji nad potrzebami danej instytucji.

Wiedza w służbie efektywnego zarządzania

Publikacja doskonale wpisuje się w działania popularyzujące specjalistyczną wiedzę z zakresu zarządzania w administracji publicznej oraz praktycznego wdrażania standardów kontroli zarządczej. Stanowi cenne źródło wiedzy i inspiracji dla osób zarządzających jednostkami sektora finansów publicznych, pracowników administracji rządowej i samorządowej, audytorów, kontrolerów wewnętrznych oraz wszystkich, którzy dążą do podnoszenia jakości zarządzania w sferze publicznej.

Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu od lat konsekwentnie angażuje się w popularyzację wiedzy eksperckiej i rozwój kompetencji kadr administracji publicznej. Upowszechnianie rzetelnych informacji o kontroli zarządczej jest jednym z elementów tej misji – sprzyjającym budowaniu nowoczesnych, odpowiedzialnych i transparentnych instytucji publicznych.

Ubezpieczenie utraty wartości rynkowej pojazdu – artykuł dr. Piotra Okrasy

Na łamach portalu Gazeta Ubezpieczeniowa ukazał się artykuł dr. Piotra Okrasy, cenionego wykładowcy w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego. Publikacja poświęcona została tematyce ubezpieczenia utraty wartości rynkowej pojazdu (GAP). Analizuje ona funkcjonowanie tego produktu na polskim rynku, jego warianty, koszty oraz perspektywy rozwoju.

Czym jest ubezpieczenie GAP?

Ubezpieczenie GAP (Guaranteed Asset Protection) chroni właściciela pojazdu przed stratą finansową wynikającą z różnicy między wartością początkową samochodu a jego wyceną rynkową w momencie szkody całkowitej lub kradzieży. Jak podkreśla dr Okrasa, to rozwiązanie zyskuje w Polsce coraz większą popularność. Zwłaszcza wśród właścicieli nowych aut oraz osób finansujących pojazdy w kredycie lub leasingu.

Deprecjacja wartości pojazdów jest jednym z głównych powodów, dla których kierowcy decydują się na takie ubezpieczenie. Już w pierwszym roku użytkowania auto może stracić nawet 20% wartości, a po trzech latach nawet połowę. Polisa GAP stanowi uzupełnienie tradycyjnego autocasco (AC). Podczas gdy AC pokrywa wartość rynkową auta w chwili szkody, GAP dopłaca różnicę między nią a ceną początkową lub fakturową.

Jakie są rodzaje ubezpieczenia GAP?

W zależności od potrzeb kierowcy oraz sposobu finansowania pojazdu, ubezpieczenie GAP może przyjmować różne formy ochrony. Na polskim rynku funkcjonują cztery podstawowe warianty tego ubezpieczenia:

• GAP Finansowy (Kredytowy) – przeznaczony dla osób finansujących pojazd kredytem lub leasingiem, pokrywający różnicę między kwotą zadłużenia a wartością rynkową auta;
• GAP Indeksowy – gwarantuje wypłatę określonego procentu (zazwyczaj 20-30%) aktualnej wartości rynkowej pojazdu;
• GAP AC – wyrównuje różnicę między odszkodowaniem z AC (lub OC sprawcy) a kwotą ustaloną w umowie GAP;
• GAP Fakturowy – pokrywa różnicę między wartością z faktury zakupu a wartością rynkową w dniu szkody. 

Ile kosztuje ubezpieczenie GAP?

Roczna składka wynosi zazwyczaj od 0,3% do 1,2% wartości pojazdu, w zależności od rodzaju polisy i parametrów samochodu. Ubezpieczenie można wykupić zarówno dla pojazdów nowych, jak i używanych, pod warunkiem że:

• wiek auta nie przekracza 6 lat;
• właściciel posiada aktualną polisę AC/OC;
• pojazd użytkowany jest na terenie Europy (z wyłączeniem Rosji, Ukrainy i Białorusi).

Jakie są zalety i wady polisy GAP?

Ubezpieczenie GAP, podobnie jak każdy produkt finansowy, ma zarówno swoje mocne strony, jak i pewne ograniczenia. Wybór odpowiedniego wariantu zależy od potrzeb właściciela pojazdu oraz sposobu jego użytkowania.

Zalety:

• pełna ochrona przed utratą wartości auta w dłuższej perspektywie;
• bezpieczeństwo finansowe w razie kradzieży lub szkody całkowitej;
• możliwość spłaty kredytu lub leasingu po utracie pojazdu.
  

Wady:

• brak ochrony przy szkodach częściowych;
• dodatkowy koszt w stosunku do polisy AC.

Perspektywy rozwoju rynku GAP

Jak podkreśla dr Piotr Okrasa, ubezpieczenia GAP w Polsce dynamicznie się rozwijają, zwłaszcza w sektorze finansowania pojazdów. W krajach Europy Zachodniej tego typu polisy obejmują już około 25% nowych aut, natomiast w Polsce udział ten stale rośnie i może w najbliższych latach przekroczyć 15%.

Ubezpieczenie GAP stanowi ważny element kompleksowej ochrony finansowej kierowców, szczególnie tych, którzy finansują zakup pojazdu kredytem lub leasingiem. Zachęcamy do lektury pełnej analizy przygotowanej przez dr. Piotra Okrasę, dostępnej w serwisie Gazety Ubezpieczeniowej: Ubezpieczenie utraty wartości rynkowej pojazdu na polskim rynku. 

Aktywność edukacyjno-profilaktyczna prof. Mariusza Z. Jędrzejko – eksperta Instytutu Psychologii WSKZ

Dr hab. Mariusz Z. Jędrzejko to prof. WSKZ, pedagog i diagnosta uzależnień, specjalizujący się w badaniach nad współczesnymi zachowaniami ryzykownymi dzieci i młodzieży oraz w opracowywaniu skutecznych metod profilaktyki. Autor licznych publikacji naukowych, który od lat łączy pracę badawczą z praktyką terapeuty i edukatora. Jego dorobek naukowy koncentruje się na diagnozie uzależnień oraz analizie psychospołecznych aspektów zachowań ryzykownych – zarówno w ujęciu regionalnym, jak i ogólnopolskim. We wrześniu 2025 roku prof. Jędrzejko zrealizował szereg działań edukacyjnych i profilaktycznych skierowanych do uczniów, rodziców, nauczycieli i specjalistów.

Warsztaty i kampanie edukacyjne – wrzesień 2025

• 4.09 – warsztaty profilaktyczne dla Szkoły Podstawowej w Smardzewicach;
• 6.09 – warsztaty profilaktyczno-metodyczne dla PCPR w Trzciance: „FAS – diagnostyka i wsparcie na poziomie rodziny”;
• 8.09 – warsztaty dla Domu Pomocy w Czarnej: „Jak modelować relacje dzieci do smartfonów”;
• 9-10.09 – kampania profilaktyczna dla Miasta i Gminy Libiąż: „Jak być bezpiecznym w sieci”;
• 11.09 – warsztaty dla rodziców Szkoły Podstawowej w Feliksowie: „Bezpieczeństwo dzieci w sieci”;
• 15.09 – II część kampanii profilaktycznej w Libiążu;
• 16.09 – wykłady metodyczne dla dyrektorów i psychologów szkół w powiecie wołowskim: „Profilaktyki zachowań Z”;
• 18–19.09 – III część kampanii profilaktycznej w Libiążu;
• 20.09 - Konferencja Pediatryczna Polpharma 2025 – wykłady: „Dziecko z ADHD w gabinecie pediatry. Jak diagnozować. Złość, frustracja, przemoc – nowe realia w pracy lekarza”.

Podczas wszystkich wydarzeń uczestnicy otrzymali certyfikaty podpisane przez dr. hab. Artura Ziółkowskiego, prof. WSKZ – Dyrektora Instytutu Psychologii WSKZ. Działania te stanowią przykład realnego wpływu Uczelni na rozwój społeczno-gospodarczy, szczególnie w zakresie transferu wiedzy, profilaktyki społecznej i wsparcia lokalnych wspólnot. Zaangażowanie prof. Jędrzejko wpisuje się w misję WSKZ, polegającą na łączeniu nauki z praktyką oraz na propagowaniu wiedzy psychologiczno-pedagogicznej w obszarze zdrowia psychicznego, bezpieczeństwa cyfrowego i wychowania młodego pokolenia.

Najnowsza aktywność popularyzatorska prof. Tomasza Witkowskiego

Dr Tomasz Witkowski, prof. WSKZ, psycholog, badacz i popularyzator nauki, nie zwalnia tempa. W ostatnich tygodniach ukazało się aż pięć jego nowych publikacji – zarówno książkowych, jak i popularnonaukowych – które odbiły się szerokim echem w Polsce i za granicą.

Nowe książki prof. Witkowskiego

„Recipe for a 21st-Century Children’s Crusade: Essays on Culture, Science, and Psychology” (Universal Publishers, USA)

Premiera najnowszej anglojęzycznej książki prof. Witkowskiego miała miejsce 15 sierpnia 2025 roku. To zbiór esejów poświęconych relacji między nauką, kulturą i psychologią – tematów, które od lat stanowią oś jego działalności naukowej. Publikacja, recenzowana przez światowej sławy ekspertów: prof. Jamesa Alcocka, prof. Briana Noseka i prof. Elisabeth Loftus, ukazuje wyzwania stojące przed współczesną psychologią w epoce dezinformacji i naukowych uproszczeń.

Link: Recipe for a 21st-Century Children’s Crusade

„Zawracanie statków głupców i inne eseje” (Wydawnictwo Bez Maski, Wrocław)

Polska premiera książki „Zawracanie statków głupców i inne eseje” odbyła się 15 września 2025 roku. To swoisty poradnik dla współczesnych zagubionych – zbiór krytycznych i prowokujących esejów, w których prof. Tomasz Witkowski analizuje popularne przekonania dotyczące kultury, nauki, psychologii i psychoterapii. Autor, znany z bezkompromisowego podejścia do pseudonauki i mitów społecznych, zachęca do samodzielnego myślenia i naukowego sceptycyzmu. Publikacja, recenzowana przez prof. Roya F. Baumeistera i prof. Ewę Bartnik, łączy błyskotliwą analizę z interdyscyplinarną refleksją nad kondycją współczesnego świata.

Link: Zawracanie statków głupców i inne eseje | Tomasz Witkowski

Artykuły popularyzatorskie

„Zdrowie psychiczne przywódców pod lupą. Czy zasada Goldwatera jest bastionem minionej epoki?” – Dziennik Gazeta Prawna

Opublikowany 20 września 2025 roku artykuł podejmuje temat etyki diagnozowania zdrowia psychicznego osób publicznych. Prof. Witkowski analizuje, czy tzw. zasada Goldwatera – zakaz publicznego oceniania kondycji psychicznej polityków – wciąż ma rację bytu.

„Repairing the child in a therapeutic pit stop” – The Psychologist (British Psychological Society)

W artykule opublikowanym 17 września 2025 roku prof. Witkowski przygląda się zjawisku nadmiernego „terapeutyzowania” dzieci i młodzieży. Wskazuje, że współczesna kultura terapii, choć często potrzebna, bywa też źródłem presji, która zamiast pomagać – utrwala problemy. To ważny głos w międzynarodowej dyskusji o granicach pomocy psychologicznej.

Link: Przeczytaj artykuł w The Psychologist

„The Werther effect: a recipe for a 21st-century Children’s Crusade” – The Skeptic

W swoim tekście z 24 września 2025 roku prof. Witkowski analizuje zjawisko tzw. efektu Wertera – czyli społecznego naśladownictwa zachowań autodestrukcyjnych po publikacjach medialnych. Autor stawia pytania o odpowiedzialność dziennikarzy i naukowców za sposób prezentowania tematów dotyczących zdrowia psychicznego.

Link: Przeczytaj artykuł w The Skeptic

Publikacje prof. Tomasza Witkowskiego pokazują, jak ważną rolę pełni naukowa refleksja nad kondycją współczesnego człowieka. Autor łączy perspektywę badacza i popularyzatora, inspirując do krytycznego myślenia o świecie, nauce i psychologii.

WSKZ na międzynarodowej arenie – udział naszego adiunkta w 4. Innovationsforum Industrie w Linzu

W dniu 23 września 2025 roku w Linzu odbyło się 4. Innovationsforum Industrie, które od lat stanowi platformę wymiany doświadczeń dla przedsiębiorstw przemysłowych z Europy Środkowej. Wydarzenie zorganizowane zostało w ramach międzynarodowego projektu SMERF (SME Ready for the Future), finansowanego przez Interreg Central Europe.

Polskę reprezentowali dr Paweł Raja z firmy URVIS.BIKE (adiunkt w Instytucie Zarządzania i Nauk o Jakości WSKZ) i Maria Drgas, Business Development Manager z firmy summ-it, którzy przybyli na zaproszenie dr. Mateusza Molasego z Politechniki Wrocławskiej. Dr Molasy, ekspert w projekcie SMERF, był współtwórcą tego wydarzenia i odpowiadał za zaangażowanie polskich przedsiębiorstw w inicjatywę InnoGreen Market.

Forum było okazją do prezentacji innowacyjnych rozwiązań dla małych i średnich przedsiębiorstw w obszarach: kultury innowacji, cyfryzacji produkcji, zrównoważonego rozwoju i transformacji przemysłowej. Podczas sesji specjalnej prowadzonej przez austriackiego partnera Business Upper Austria zaprezentowano m.in.:

• koncepcję cyfrowych bliźniaków w inteligentnych fabrykach;
• narzędzie diagnostyczne SMERF wspierające transformację MŚP;
• strategie budowania odporności przedsiębiorstw na szybkie zmiany rynkowe.

Projekt SMERF skupia partnerów badawczych i sieci biznesowe z krajów Europy Środkowej, oferując praktyczne rozwiązania dla firm przygotowujących się na przyszłościowe wyzwania gospodarki cyrkularnej i gospodarki dzielenia się.

Pracoholizm w Polsce – badania dra hab. Mariusza Z. Jędrzejki, prof. Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego

Co piąty Polak spełnia kryteria pracoholizmu – to główny wniosek z badań przeprowadzonych przez Centrum Profilaktyki Społecznej we współpracy z Instytutem Psychologii Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu. Autorem opracowania jest dr hab. Mariusz Z. Jędrzejko, prof. WSKZ. Choć jedynie 7,8% badanych otwarcie deklaruje uzależnienie od pracy, pełna diagnoza wykazała, że problem w rzeczywistości dotyczy już jednej piątej zatrudnionych.

Wkład w naukę i praktykę społeczną

Badania prowadzone przez dra hab. Mariusza Z. Jędrzejkę, prof. WSKZ, stanowią ważny wkład w rozwój nauki o uzależnieniach i pokazują, jak istotne jest łączenie refleksji akademickiej z praktyką społeczną. To także dowód, że Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego aktywnie uczestniczy w diagnozowaniu wyzwań współczesności i poszukiwaniu rozwiązań dla dobra społeczeństwa.

Rozmowę z dr. hab. Mariuszem Z. Jędrzejką, prof. WSKZ, można obejrzeć pod poniższym odnośnikiem: https://halotu.polsat.pl/wideo/video-co-piaty-polak-jest-pracoholikiem-autor-najnowszych-badan-wy,vId,3502987#google_vignette.

Skuteczne projektowanie konsultacji społecznych – artykuł dra Rafała Guzowskiego w miesięczniku Przetargi Publiczne

W najnowszym numerze specjalistycznego miesięcznika Przetargi Publiczne adresowanego do pracowników administracji publicznej ukazał się artykuł dra Rafała Guzowskiego, prodziekana ds. rozwoju i współpracy oraz adiunkta w Instytucie Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Kryminologii WSKZ. Tekst zatytułowany „Skuteczne projektowanie konsultacji społecznych” podejmuje jeden z kluczowych tematów współczesnego zarządzania miastem i relacjami z mieszkańcami.

Miasto jako przestrzeń relacji

Autor zwraca uwagę, że współczesne miasto to nie tylko infrastruktura – budynki, drogi czy place – lecz przede wszystkim przestrzeń relacji społecznych, oczekiwań, emocji i potrzeb mieszkańców. Dlatego każda większa inwestycja miejska, choć technicznie planowana i realizowana, powinna być rozpatrywana także jako wydarzenie społeczne. „To, co ma służyć ludziom, musi być z nimi skonsultowane. Konsultacje społeczne to dziś nie tyle opcja, ile konieczność” – podkreśla dr Rafał Guzowski.

Kluczowe pytania dla administracji

W artykule poruszone zostały m.in. pytania fundamentalne dla praktyki administracyjnej:

• Jak projektować konsultacje społeczne, aby nie były jedynie fasadową formalnością?
• W jaki sposób komunikować proces, aby faktycznie angażował i dawał mieszkańcom poczucie współdecydowania?

Formy i dobre praktyki

Tekst odwołuje się do dobrych praktyk oraz typologii form konsultacji:

• spotkania otwarte i warsztaty partycypacyjne;
• spacery badawcze;
• ankiety online;
• panele obywatelskie;
• konsultacje zamknięte.

Autor podkreśla znaczenie transparentności procesu, zróżnicowania metod oraz dostosowania komunikacji do różnych grup odbiorców – młodzieży, seniorów czy przedsiębiorców.

Bariery i sposoby ich przełamywania

Dr Rafał Guzowski wskazuje także na bariery, które często obniżają skuteczność konsultacji, takie jak niska frekwencja, brak zaufania czy pozorność działań. Odpowiedzią na te wyzwania jest konsekwentne budowanie dialogu opartego na otwartości i informacji zwrotnej – pokazaniu mieszkańcom, że ich głos został realnie uwzględniony w procesie decyzyjnym.

Inwestycja w przyszłość miasta

„Dobrze przeprowadzone konsultacje społeczne nie są kosztem, ale inwestycją. To inwestycja w relacje, w zaufanie i w przyszłość miasta” – podsumowuje autor.

Artykuł dra Rafała Guzowskiego stanowi ważny głos w dyskusji o nowoczesnym zarządzaniu miastem i budowaniu kapitału społecznego poprzez autentyczny dialog administracji z mieszkańcami.

„Rozważania niepoprawne. Elementy filozofii człowieka i filozofii polityki” – najnowsza książka prof. zw. dr hab. Marii Szyszkowskiej

Ukazała się nowa książka prof. zw. dr hab. Marii Szyszkowskiej, współpracującej z Wyższą Szkołą Kształcenia Zawodowego, pt. „Rozważania niepoprawne. Elementy filozofii człowieka i filozofii polityki”. Publikacja wyrosła z niepokoju wywołanego dysproporcją między rozkwitem cywilizacji niszczącym świat przyrody a upadkiem duchowym człowieka nadmiernie zaabsorbowanego dążeniem do zysku materialnego.

Powrót do wyższych wartości

Autorka sięgając do tradycji, przywołuje wyższe wartości, które – jej zdaniem – powinny zostać odrodzone i na nowo kształtować człowieka. Wskazuje na potrzebę odbudowy duchowości, bez której rozwój cywilizacyjny prowadzi do kryzysu jednostki i społeczeństwa.

Filozofia polityki i idea braterstwa

W drugiej części książki została między innymi podkreślona wartość własności spółdzielczej, która rodzi ideę braterstwa i pokoju. Konflikty dzisiejszych mocarstw autorka tłumaczy wpływem odmiennych nurtów filozoficznych obecnych w tych państwach na prowadzoną przez nie politykę. Podejmuje także problem edukacji i samoedukacji.

Ubezpieczenie urządzeń transportu osobistego (UTO) – dr Piotr Okrasa

Dynamiczny rozwój mikromobilności w polskich miastach stawia przed branżą ubezpieczeniową nowe wyzwania. Rosnąca liczba wypadków z udziałem e-hulajnóg, e-rowerów i innych urządzeń transportu osobistego oraz dyrektywa UE 2021/2118 z 24 listopada 2021 r. wymuszają analizę podejścia do ubezpieczeń tych pojazdów.

Regulacje prawne i definicja pojazdu

W Polsce, w przeciwieństwie do Niemiec, Francji czy Czech, nie wprowadzono obowiązkowego OC dla hulajnóg elektrycznych. Zgodnie z dyrektywą lekkie pojazdy elektryczne niespełniające definicji „pojazdu” są wyłączone z obowiązku ubezpieczenia na poziomie unijnym, jednak państwa członkowskie mogą samodzielnie wprowadzić taki wymóg.

Dyrektywa definiuje pojazd jako urządzenie napędzane wyłącznie siłą mechaniczną, którego:

• maksymalna prędkość konstrukcyjna przekracza 25 km/h;
• masa netto jest większa niż 25 kg i osiąga prędkość powyżej 14 km/h.

Wzrost wypadkowości

W 2024 r. odnotowano 372 wypadki spowodowane przez kierujących e-hulajnogami, w których poszkodowanych zostało:

• 624 kierujących;
• 42 pasażerów przewożonych nielegalnie.

W porównaniu z 2023 r. nastąpił:

• 41% wzrost liczby wypadków;
• 50% wzrost liczby rannych;
• 48% wzrost liczby kolizji.

Ponad połowa poszkodowanych to osoby w wieku 7–14 lat. Użytkownicy e-hulajnóg odpowiadali za 1,9% wszystkich wypadków drogowych w Polsce – o 40% więcej niż rok wcześniej.

Rozwój mikromobilności

Polski rynek mikromobilności rozwija się bardzo dynamicznie:

• 130 tys. pojazdów współdzielonych zarejestrowanych w 2024 r.;
• wartość rynku rowerów i e-rowerów: 5 mld zł;
• sprzedaż e-rowerów: 1,25 mld zł;
• udział e-rowerów w sprzedaży wzrósł z 16% w 2020 r. do 25% w 2023 r.

Wyzwania dla ubezpieczycieli

Branża ubezpieczeniowa musi zmierzyć się z trudnościami w ocenie ryzyka, wynikającymi m.in. z:

• braku danych historycznych dotyczących szkód;
• dużej różnorodności i zmienności parametrów technicznych urządzeń;
• braku systemu rejestracji i identyfikacji;
• trudności w ocenie odpowiedzialności przy wynajmie pojazdów.

Eksperci wskazują, że:

• w przypadku współdzielonych pojazdów obowiązek ubezpieczenia powinien spoczywać na operatorach;
• w przypadku urządzeń prywatnych – na użytkownikach.

Dostępne produkty ubezpieczeniowe

Na polskim rynku funkcjonują dobrowolne polisy:

• OC użytkownika urządzenia – szkody wyrządzone osobom trzecim;
• Casco – ochrona przed uszkodzeniem własnego sprzętu;
• NNW – koszty leczenia i rehabilitacji po wypadku.

Limity ubezpieczenia wahają się od 10 tys. zł do 40 tys. zł.

Potencjalne korzyści obowiązkowego OC

Wprowadzenie obowiązkowego OC dla UTO może przynieść korzyści, takie jak:

• zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników;
• gwarancja odszkodowań dla poszkodowanych;
• rozwój mikromobilności;
• standaryzacja wymogów technicznych pojazdów.

Najważniejsze wyzwania prawne

Do głównych wyzwań prawnych należą:

• stworzenie systemu rejestracji pojazdów UTO;
• zapewnienie identyfikacji i szczelności systemu;
• kontrola parametrów technicznych (oryginalne vs. zmodyfikowane);
• koszty administracyjne dla użytkowników;
• ryzyko ograniczenia dostępności mikromobilności dla dzieci i młodzieży.

Jak ubezpieczenia kształtują przyszłość mikromobilności

Rozwój mikromobilności w Polsce jest nieunikniony i może przynieść liczne korzyści dla miast oraz środowiska. Wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia dla urządzeń transportu osobistego wymaga jednak równowagi między ochroną użytkowników a swobodnym dostępem do ekologicznego środka transportu, co potwierdzają przykłady innych krajów europejskich.

Artykuł można przeczytać here.